Høgfartstog nei, på feil grunnlag

Dei siste vekene har det vore stor debatt om Norge skal satse på høgfartstog som knyter landet saman eller ikkje. Vår eigen samferdselsminister har sagt at ho på dette tidspunktet meiner at ei slik satsing ikkje kan prioriterast, likevel meiner eg at dette ikkje kan leggast på is nå.

Eg baserer standpunkta mine på følgjande:

      Distriktspolitikk

Deutsche Bahn International har utgreia høgfartstog i Norge som er tilgjengelig for 80 % av befolkninga innanfor ein time. Altså vil 80 % av befolkninga kunne nå Oslo, Bergen, Haugesund og Stavanger eller Oslo og Trondheim på 3 timar eller kortare, dei fleste ned mot 2 timar. Dette vil åpenbart gi store muligheter til å bu og jobbe der ein vil. Heile landet i bruk!

Mindre press på dei store byområda

Det er i dag eit stort press på fleire av våre byområde, spesielt Oslo og Stavanger. Høge bustadprisar og enormt press på dyrebar matjord. Timevis i rushtrafikk og luftforureining. Eit høgfartstognett med mange stasjonar og varierande stoppemønster vil legge til rette for at folk og bedrifter kan etablere seg utanfor dei pressa byområda.

 Tungtransport vekk frå veiene.

Deutsche Bahn International si utgreiing peikar på store inntektsmulegheiter ved å kombinere gods- og persontrafikk på same bane.

 Synergieffektar

Både Jernbaneverket og Deutsche Bahn International si utgreiing viser at InterCity (IC) på det sentrale Østlandet i seg sjølv ikkje vil vera lønsamt, men knyter ein IC saman med eit nasjonalt høgfartsnett, vil nettet vera lønsamt og kunne betale ned investeringane over 30 år. Når investeringa er nedbetalt kan overskotet vera med å finansiere mindre lønsamme strekningar, etter modell frå Avinor og flyplassane i landet.   

Mindre flytrafikk

Nordmenn reiser mykje og til tross for knappe 5 millionar innbyggjarar har strekningane Oslo – Trondheim, Bergen eller Stavanger alle rundt 1,6 millionar reisande og er såleis blant dei mest trafikkerte i Europa. Erfaringstall frå flystrekningar i Europa med like stort passasjergrunnlag viser at eit kan få ned flytrafikken 70 %. Då begynner me å snakke miljøgevinst!

Trafikksikkerhet

Antall trafikkdrepne vil òg reduserast betraktelig.

Så kvifor tar ikkje ein dyktig samferdselsminister frå Senterpartiet tilfart og hopper jublande opp til finansministeren for å skaffe finansiering? Jo fordi ho, naturlig nok, baserer sine standpunkt på anbefalingar frå sin eigen administrasjon, Jernbaneverket (JBV). JBV har hatt ei rekke konsulentselskap i arbeid for å utgreie høgfartstog. Funna til JBV er langt frå like positive som dei Deutsche Bahn viser til. Likevel viser funna i «Høyhastighetsutredningen» til JBV at det bør vera muleg å få lønsamhet i høgfartstog i Norge, om berre JBV hadde endra premissa sine litt:

      Detaljenivå

JBV sine planer er basert på grove korridorsøk i kart med målestokk 1:50.000. Deutsche Bahn sine planar er laga i 1:5000, og endå betre der kartmateriale er tilgjengelig. Deutsche Bahn kan dermed med ein mykje større sikkerhet fastslå kostnader og inntekter.

Godstransport

Til tross frå klar instruks frå Stortinget har Jernbaneverket ikkje tatt med godstransport som ein del av inntektene, sjølv om dei har dimensjonert deler av banane for dette (utgifter). Godstransport utgjer 1/3 av inntektspotensialet i Deutsche Bahn sine planer.

Miljø

JBV si utgreiing viser det vil ta 60 år før miljørekneskapen går i pluss. Deutsche Bahn si utgreiing viser 10 gonger betre tall. JBV si utgreiing hadde òg vist heilt andre tall om dei hadde brukt same metode som alle andre samferdselsprosjekt i Norge blir rekna etter (NTP metode).

Dette er bare 3 eksempler av mange kvifor eg meiner det kan være lurt å sjå på JBV sine planar med ein viss skepsis. Kva faktagrunnlag skal Samferdselsministeren, Regjeringa og Stortinget gjera sine vedtak på? Eg håper Samferdselsministeren snarast får til eit møte med NorskBane slik at dei kan få presentere funna i utgreiingane til Deutsche Bahn. Bare på denne måten kan me sikre gode vedtak gjort på eit skikkelig faktagrunnlag. Det viktigaste nå er å sikre at InterCity på Østlandet blir bygd på ein framtidsretta måte med mulegheit for påkobling av høgfartstog frå vest og nord.

Senterpartiet me skal ta HEILE landet i bruk